{"id":1628,"date":"2021-06-05T12:47:39","date_gmt":"2021-06-05T10:47:39","guid":{"rendered":"http:\/\/www.uzice.hola.rs\/?page_id=1628"},"modified":"2024-01-29T09:57:09","modified_gmt":"2024-01-29T07:57:09","slug":"planina-bukulja","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.uzice.hola.rs\/?page_id=1628","title":{"rendered":"Hidrocentrala na\u00a0\u0110etinji"},"content":{"rendered":"\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
\n\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>
\n
\n
<\/div>
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div><\/div>\n<\/div><\/section>\n<\/div><\/div>\n<\/div><\/section>\n\n\n\n
<\/div><\/div>\n\n\n\n
<\/div>
\n
<\/div><\/div>\n\n\n\n
\n

Hidrocentrala na reci \u0110etinji nalazi se ispod u\u017ei\u010dkog Starog grada, a napravljena je 1900.godine i jedan je od simbola grada U\u017eica. To je prva elektri\u010dna centrala podignuta po Teslinim principima polifaznih struja u Evropi i druga u svetu, svega pet godina posle podizanja iste takve na reci Nijagari u Americi.<\/p>\n\n\n\n

A kako je sve po\u010delo? Kad se u U\u017eicu javila ideja da se koriste vodene snage \u0110etinje?<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

<\/div><\/div>\n<\/div><\/section>\n\n\n\n
<\/div><\/div>\n\n\n\n
<\/div>
\n
<\/div><\/div>\n\n\n\n
\n

Po zabele\u017eenim podacima iz 19. veka, sve je krenulo od pekara koji su parnom mlinu u \u010ca\u010dku skupo pla\u0107ali bra\u0161no, pa su re\u0161ili da sagrade svoj parni mlin. Savet su potra\u017eili od svog zemljaka Stevana \u010ca\u0111evi\u0107a, prvog in\u017eenjera me\u0111u U\u017ei\u010danima, koji je u to vreme radio u Ministarstvu gra\u0111evina Kraljevine Srbije.<\/mark><\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

<\/div><\/div>\n<\/div><\/section>\n\n\n\n
<\/div><\/div>\n\n\n\n
<\/div>
\n
<\/div><\/div>\n\n\n\n
\n

Odgovor je bio zanimljiv. \u201cNikakav parni mlin! Uglja nemate, a parne ma\u0161ine su sklone kvaru.Treba da sagradite mlin koji \u0107e goniti vodena turbina. Za pokretanje turbine imate vode u \u0110etinji vi\u0161e nego \u0161to vam treba!\u201d<\/strong> U\u017ei\u010dki pekari su procenili da je podizanje industrijskog mlina skupa i neizvesna rabota i gradnju su odlo\u017eili za neka bolja vremena. \u0110etinjom je proteklo dosta vode dok njena snaga nije po\u010dela da se koristi u industrijske svrhe. Zasluga za to pripala je u\u017ei\u010dkim tekstilcima.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

<\/div><\/div>\n<\/div><\/section>\n\n\n\n
<\/div><\/div>\n\n\n\n
<\/div>
\n
<\/div><\/div>\n\n\n\n
\n

Kamen temeljac za gradnju hidroelektrane na \u0110etinji postavio je kralj Aleksandar Obrenovi\u0107, 15. maja 1899. godine. Po onda\u0161njim obi\u010dajima kamen temeljac za podizanje ku\u0107e je polagao kum. Pola\u017eu\u0107i kamen temeljac za elektranu, kralj Aleksandar je postao njen kum.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

<\/div><\/div>\n<\/div><\/section>\n\n\n\n
<\/div><\/div>\n\n\n\n
<\/div>
\n
<\/div><\/div>\n\n\n\n
\n

Projekat za izgranju hidroelektrane na \u0110etinji izradio je in\u017eenjer A\u0107im Stevovi\u0107, rodom iz Mokre Gore (u to vreme radio je u \u017delezni\u010dkoj radionici u Ni\u0161u). Opremu koja \u0107e omogu\u0107iti primenu Teslinih principa u radu elektrane i prenos elektri\u010dne energije odabrao je \u0110or\u0111e Stanojevi\u0107. S obzirom na veliku te\u017einu opreme koju je trebalo dopremiti iz Be\u010da do U\u017eica, rabad\u017eijska kola vuklo je \u0161est pari volova. Tako ne\u0161to, do tada, u Srbiji nije vi\u0111eno.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

<\/div><\/div>\n<\/div><\/section>\n\n\n\n
<\/div><\/div>\n\n\n\n
<\/div>
\n
<\/div><\/div>\n\n\n\n
\n

Elektrana je sve\u010dano pu\u0161tena u rad 2. avgusta, na Svetog Iliju, na dan ro\u0111enja Njegovog Veli\u010danstva. Gra\u0111ani su te ve\u010deri u\u017eivali \u201cu moru svetlosti u kojoj se grad kupao\u201d.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

<\/div><\/div>\n<\/div><\/section>\n\n\n\n
<\/div><\/div>\n\n\n\n
<\/div>
\n
<\/div><\/div>\n\n\n\n
\n

<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

<\/div><\/div>\n<\/div><\/section>\n\n\n\n
<\/div><\/div>\n\n\n\n
<\/div>
\n
<\/div><\/div>\n\n\n\n
\n
<\/div><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/div><\/div>\n\n\n\n

Za proslavu stogodi\u0161njice od izgradnje, Centrala je potpuno obnovljena i na Ilindan 2000. godine opet osposobljena za rad. Stare Simensove ma\u0161ine ponovo proizvode struju. U ovom lepom zdanju je Muzej tehnike.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

<\/div><\/div>\n<\/div><\/section>\n\n\n\n
<\/div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-1628","page","type-page","status-publish","hentry","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uzice.hola.rs\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1628","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uzice.hola.rs\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uzice.hola.rs\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzice.hola.rs\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzice.hola.rs\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1628"}],"version-history":[{"count":42,"href":"https:\/\/www.uzice.hola.rs\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1628\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7055,"href":"https:\/\/www.uzice.hola.rs\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1628\/revisions\/7055"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uzice.hola.rs\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1628"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}